13 października 2019 roku wchodzi w życie część przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, które przewidują utworzenie systemu teleinformatycznego - Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR).

Nowe przepisy regulować będą zakres i sposób przetwarzania informacji o tzw. beneficjentach rzeczywistych spółek osobowych (jawnych, komandytowych, komandytowo-akcyjnych) oraz kapitałowych (z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcyjnych).

Za beneficjenta rzeczywistego uznawana jest, w myśl przywołanej ustawy, osoba fizyczna, która sprawuje kontrolę nad danym przedsiębiorstwem lub czerpie korzyści z działalności gospodarczej takiego podmiotu. Beneficjentem rzeczywistym będzie zatem osoba fizyczna, która posiada co najmniej 25% majątku przedsiębiorstwa, które kontroluje lub która w rzeczywistości czerpie korzyści materialne z działalności danego podmiotu.

Osoby uprawnione do reprezentacji spółek osobowych oraz kapitałowych, czyli członkowie zarządu, partnerzy, czy wspólnicy – w zależności od rodzaju spółki - będą miały obowiązek zgłaszania do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych określonych informacji dotyczących zarówno samej spółki, m.in. jej nazwę (firmę), siedzibę, nr KRS czy NIP, jak również informacji dotyczących beneficjenta rzeczywistego i członka organu lub wspólnika uprawnionego do reprezentowania określonej spółki, wraz z podaniem m.in. takich danych jak imię i nazwisko, obywatelstwo, nr PESEL czy datę urodzenia. Rejestr zawierający powyższe dane będzie jawny, a informacje będą udostępniane nieodpłatnie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Zgłoszenie powyższych danych do Rejestru będzie odbywać się nieodpłatnie w formie elektronicznej, nie papierowej, według wskazanych wzorów. Złożenie fałszywych danych będzie skutkować odpowiedzialnością karną.

Wszystkie spółki, które z chwilą wejścia w życie obowiązku rejestracji danych o beneficjentach rzeczywistych, czyli w dniu 13 października 2019 roku, będą już spółkami wpisanymi do Krajowego Rejestru Sądowego, będą miały czas na zgłoszenie odpowiednich danych w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie omawianych przepisów, czyli do dnia 13 kwietnia 2020 roku.

Wszystkie z kolei nowo utworzone spółki, których wpis do rejestru przedsiębiorców KRS nastąpi dopiero w dniu lub po 13 października 2019 roku, będą miały obowiązek zgłoszenia powyższych informacji w terminie 7 dni od dnia wpisu spółki do KRS-u, a w przypadku przekazania danych spółki, które uległy w międzyczasie zmianie, w terminie 7 dni od ich zmiany.

Wszystkie zgromadzone w Rejestrze informacje będą przechowywane przez okres konieczny do realizacji zadań w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu.

Niezgłoszenie informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w terminach wskazanych w omawianej ustawie, będzie podlegać karze pieniężnej do wysokości 1 000 000,00 zł.

Sposób i tryb składania zgłoszenia do Rejestru określił Minister Finansów w drodze rozporządzenia z dnia 16 maja 2018 r. w sprawie zgłaszania informacji o beneficjentach rzeczywistych. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.


(opr. dr Agnieszka Borek)