23 października 2018 roku Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa zmienia między innymi zasady ujmowania w kosztach wydatków na samochody osobowe. Ważna zmiana dotnie też podatku PCC.

Ustawa była pierwotnie częścią szerszego projektu, obejmującego m. in. wprowadzenie obowiązku ujawniania fiskusowi schematów podatkowych.

Po wyodrębnieniu z niego części przepisów w osobnej ustawie znalazły się wspomniane wyżej przepisy obejmujące zmiany w zakresie samochodów, a także pakiet zmian mających, przynajmniej wedle autorów uzasadnienia ustawy, uprościć zasady opodatkowania niektórych przychodów.

Szereg zmian obejmuje opodatkowanie zbycia nieruchomości przez osoby fizyczne. Spośród nich, do najważniejszych należą:
- Obliczanie 5-letniego terminu, po upływie którego zbycie nieruchomości nie jest opodatkowane, począwszy od nabycia nieruchomości przez spadkodawcę, a nie od chwili nabycia przez spadkobiercę,

- Obliczanie 5-letniego terminu, po upływie którego zbycie nieruchomości nie jest opodatkowane, począwszy od nabycia nieruchomości do majątku wspólnego małżonków, a nie od chwili podziału majątku wspólnego,

- Brak opodatkowania nabycia nieruchomości w drodze działu spadku - do wysokości udziału w spadku,

- Konieczność nabycia własności nieruchomości mieszkaniowej w ciągu dwóch lat za środki pochodzące ze zbycia innej nieruchomości – dotyczy to tzw. ulgi na cele mieszkaniowe, która, w dużym skrócie, pozwala na zwolnienie z podatku dochodów ze zbycia nieruchomości przeznaczonych w ciągu dwóch lat na cele mieszkaniowe; obecnie w orzecznictwie dyskusyjne jest, czy dla zastosowania zwolnienia wystarczające jest wydanie środków w tym terminie i nabycie własności później, czy też konieczne jest także nabycie własności w tym terminie. Zmiana utrudni skorzystanie z ulgi wielu osobom, które środki pochodzące ze zbycia przeznaczają na nabycie nieruchomości na podstawie umowy deweloperskiej, przy której zasadą jest wydatkowanie środków przed nabyciem własności;

- Doliczanie do kosztów uzyskania przychodów ze zbycia nieruchomości wydatków spadkodawcy.

Podkreślenia wymaga, że powyższe zmiany dotyczą nieruchomości, które nie są nabywane lub zbywane w związku z działalnością gospodarczą.

Zmiany w zakresie kosztów używania samochodów osobowych (omawiane już wcześnie w naszym biuletynie) zostały ostatecznie uchwalone przez Sejm w wersji nieco tylko odbiegającej od pierwotnego projektu. Obejmują one zarówno podatek PIT, jak i CIT. Wśród nich wymienić należy:

- Amortyzację samochodów osobowych do kwoty 150.000,00 zł (w przypadku samochodów elektrycznych limit wynosi 225.000,00 zł),
- Ujmowanie w kosztach wyłącznie 20% wydatków w związku z korzystaniem z samochodu stanowiącego własność podatnika, nie ujętego w ewidencji środków trwałych i wykorzystywanego także poza działalnością gospodarczą (odliczanie pełnej wysokości wydatków będzie możliwe w razie prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, także tej na potrzeby pełnego odliczenia VAT, jeżeli z ewidencji będzie wynikać wykorzystywanie pojazdu wyłącznie na cele działalności),
- Ujmowanie w kosztach 25% wydatków z tytułu używania samochodu osobowego nie będącego własnością podatnika, używanego zarówno w celach działalności, jak i poza nią (odliczanie pełnej wysokości wydatków będzie możliwe w razie prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu, także tej na potrzeby pełnego odliczenia VAT, jeżeli z ewidencji będzie wynikać wykorzystywanie pojazdu wyłącznie na cele działalności),
- Wyłączenie z kosztów dotyczących samochodu osobowego opłat wynikających z umowy leasingu, najmu, dzierżawy lub podobnej, w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej kwota 150.000,00 zł pozostaje do wartości samochodu osobowego będącego przedmiotem tej umowy (w przypadku samochodów elektrycznych limit wynosi 225.000,00 zł).
- Uznanie za dochód albo stratę z działalności gospodarczej z tytułu odpłatnego zbycia nabytego uprzednio samochodu osobowego będącego środkiem trwałym różnicy między przychodem z odpłatnego zbycia tego samochodu a jego wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w części nieprzekraczającej odpowiednio kwoty 150.000,00 zł (w przypadku samochodów elektrycznych limit wynosi 225.000,00 zł), po pomniejszeniu tej wartości o sumę odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia tego samochodu zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Co ważne, zmiany będą stosowane dopiero do umów leasingu, najmu lub dzierżawy zawartych po 31 grudnia 2018 roku. Zrezygnowano zatem z pierwotnej wersji projektu zakładającego, że w razie umów zawartych przed 1 stycznia 2019 roku obecne zasady będą stosowane tylko do końca 2019 roku.

W podatku CIT obecnie obowiązująca stawka podatku dla podatników małych i rozpoczynających działalność z 15% zostanie zmniejszona do 9%.

W podatku od czynności cywilnoprawnych wysokość podatku z tytułu pożyczki, płaconego przez pożyczkobiorcę, z obecnych 2% ulegnie zmniejszeniu do poziomu 0,5%. Dotknie ona czynności dokonanych po 31 stycznia 2018 roku.

Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2019 roku.

(przygotował Adam Rajewski)